Per 1 januari is de Parkstadwet van kracht. Wat door SP raadslid Peter van Zutphen in november 2024 in gang werd gezet met het voorstel voor invoering van de Woonwet, gaat nu gebeuren onder de naam Parkstadwet. Maar wat betekent de invoering van de Parkstadwet nu precies voor onze buurten?

• Stoppen van de in- en uitstroom van mensen die alleen maar naar Heerlen komen om goedkoop te kunnen wonen

De Heerlense buurten, de mensen die hier wonen, scholen, zorginstellingen, én de gemeente hebben zwaar te lijden onder de voortdurende grote instroom van mensen uit de rest van het land. Deze mensen komen naar Heerlen omdat hier relatief goedkope huurwoningen veel meer beschikbaar zijn, juist ook voor mensen die al de nodige problemen hebben. Maar deze mensen hebben geen enkele binding met de mensen hier, de stad, de wijk en de school. Ook vertrekken ze vaak al snel weer als het weer beter met hen gaat.

Door de Parkstadwet worden mensen van buiten de regio zónder werk (uitgezonderd studenten en gepensioneerden) of met een verleden van woonoverlast niet meer toegelaten, waardoor mensen van buiten onze regio zonder solide basis dus niet meer kunnen verhuizen naar onze buurten. Op korte termijn zorgt dit ervoor dat de overlast van mensen die van buitenaf komen in ieder geval niet meer groter wordt. Op lange termijn moet hierdoor de rust in onze buurten weer terug keren.

• Meer woningen voor mensen uit Parkstad en mensen met een solide basis

Vaak bleken kwetsbare mensen van buiten Limburg naar Heerlen te verhuizen omdat hun eigen rijke gemeenten niet genoeg betaalbare woningen bouwden. Óf ze werden letterlijk door gemeenten als Den Haag gestimuleerd om op een andere plek in het land te gaan wonen. Door deze instroom naar Parkstad een halt toe te roepen, komt er meer woonruimte beschikbaar voor mensen uit Parkstad zelf en mensen met een solide basis die we in Parkstad heel hard nodig hebben. Ook leggen we hiermee de verantwoordelijkheid om goedkope woonruimte te organiseren terug bij de rijke gemeenten die dit nu verzaken.

• Minder concentratie van armoede en meer sociale samenhang

Door huizen in onze wijken enkel nog beschikbaar te stellen aan mensen uit de eigen regio of mensen van buiten de regio met werk, stoppen we de neerwaartse spiraal van meer en meer armoedeconcentratie in onze wijken. Deze maatregel dwingt een betere verdeling van verschillende groepen over heel Nederland en alle wijken af. In Heerlen kunnen wij nu weer gaan werken aan kansrijke buurten met een grotere sociale samenhang.

Sociale samenhang tussen de mensen is van essentieel belang voor de langjarige inhaalrace waar Heerlen mee bezig is. De voortdurende instroom en uitstroom zorgde ervoor dat Heerlen voortdurend tegen een sterke tegenwind in moest fietsen. Daar komt dus nu een einde aan.

Waterbedeffect

Door invoering van de Parkstadwet stoppen we ook het waterbedeffect dat door politieke keuzes van andere gemeenten wordt veroorzaakt. Wij nemen mensen niets kwalijk, want als je een woning zoekt, ben je blij als je er één vindt. Wel nemen wij het asociale rijke gemeenten kwalijk dat zij er alles aan doen om hun eigen sociale problemen over de schutting te gooien.

CDA-wethouder Jos Custers uit Eijsden-Margraten zei begin 2025 in De Limburger “sociale huur past niet bij onze cultuur”. De cijfers tonen aan dat dit onzin is. Alleen uit Eijsden-Margraten kwamen volgens onderzoek van het Nationaal Programma Heerlen-Noord 320 huishoudens naar Heerlen, waarvan de helft in een sociale huurwoning woont. Daarmee wordt de stelling dat in Eijsden-Margraten sociale huur niet nodig is dubbel en dwars onderuit gehaald. Ook kwamen er mensen uit Soest en Gooise Meren. Gemeenten die veel rijker zijn dan Heerlen en veel te weinig betaalbare woningen bouwen.

Bij de politieke keuzes van gemeenten als deze ligt dus de oorzaak van de stroom mensen die alleen maar naar Heerlen komen om goedkoop te kunnen wonen. Het waterbedeffect wat dit veroorzaakt in Heerlen stopt met de invoering van de Parkstadwet.

Het grote woonplan van de SP: Wonen zonder winst

De invoering van de Parkstadwet sluit aan bij eis 1 in Het Grote Woonplan van de SP: Wonen zonder winst. Hierin eisen we dat er 1 miljoen nieuwe woningen worden gebouwd met een huur tot maximaal 800 euro, vooral in gemeenten waar weinig sociale huur is. Eén van de redenen waarom dit nu niet gebeurt is dat grond niet betaalbaar is. Private winst op grond zorgt voor stagnatie van de bouw, tekorten bij gemeenten en te dure woningen. We moeten daarom de macht van grondeigenaren hard aanpakken. In ons woonplan pakken we speculatie aan, romen we overwinsten af, zorgen we voor grond in publiek bezit en onteigenen we indien noodzakelijk om tot de bouw van betaalbare woningen te komen.

Het volledige plan Wonen Zonder Winst is hier te raadplegen.